Haze (Sương Mờ Trong Ép Nhựa) – Nguyên Nhân Và Cách Khắc Phục Hiệu Quả
1. Haze là gì trong ép nhựa?
Haze (sương mờ) là hiện tượng bề mặt sản phẩm nhựa bị mờ đục, mất độ bóng hoặc không đồng đều, khiến vùng đó nhìn khác biệt so với khu vực xung quanh.
Nguyên nhân chính của hiện tượng này là nhựa không tiếp xúc hoặc không ép sát hoàn toàn vào bề mặt khuôn, dẫn đến việc bề mặt không sao chép chính xác độ bóng của khuôn.
Lỗi Haze thường xuất hiện:
- Gần cổng phun (gate)
- Khu vực cuối dòng chảy
- Vị trí thay đổi chiều dày sản phẩm
- Trên các sản phẩm có vật liệu gia cường sợi thủy tinh (GF)
Haze không chỉ ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ, mà trong một số trường hợp còn phản ánh sự điền đầy hoặc áp lực ép chưa tối ưu.
2. Nguyên nhân gây ra lỗi Haze trong ép nhựa
2.1. Haze do Jetting hoặc Cold Slug
Jetting xảy ra khi nhựa nóng chảy phun thành tia vào lòng khuôn thay vì bám đều lên thành khuôn.
Khi đó:
- Nhựa không bám sát bề mặt khuôn
- Dòng chảy bị gấp khúc và chồng lớp
- Tạo ra vùng bề mặt mờ hoặc không đồng đều
Ngoài ra, Cold Slug (xỉ nguội) – phần nhựa đã nguội ở đầu dòng chảy – cũng có thể đi vào cavity và gây ra bề mặt mờ.
Hiện tượng này thường xảy ra:
- Gần gate
- Vị trí thay đổi độ dày
- Khu vực dòng chảy đổi hướng
2.2. Haze do khí bị giữ lại (Gas Trap)
Nếu khí hoặc không khí bị giữ lại giữa khuôn và nhựa, nhựa sẽ không thể ép sát hoàn toàn lên bề mặt khuôn.
Khi đó:
- Một lớp khí mỏng hình thành
- Bề mặt sản phẩm trở nên mờ hoặc sần nhẹ
Nguyên nhân phổ biến:
- Rãnh thoát khí (vent) không đủ
- Vent bị bẩn hoặc bị bít
- Áp lực giữ thấp
- Khí không được đẩy ra khỏi lòng khuôn
2.3. Haze do áp lực ép không đủ
Nếu áp lực phun hoặc áp lực giữ quá thấp, nhựa không được nén đủ để sao chép bề mặt khuôn, dẫn đến bề mặt mờ.
Lỗi này dễ xảy ra trong các trường hợp:
- Tốc độ phun thấp
- Áp lực giữ thấp
- Gate nhỏ
- Nhiệt độ khuôn thấp
Đặc biệt với nhựa có chứa sợi thủy tinh (GF) như:
- POM GF
- PPS GF
- LCP
Hiện tượng Haze càng dễ nhìn thấy vì sợi thủy tinh làm bề mặt nhựa lún nhẹ vào trong.
3. Cách khắc phục lỗi Haze trong ép nhựa
3.1. Tăng áp lực giữ và thời gian giữ
Đây là giải pháp hiệu quả nhất.
Cần điều chỉnh:
- Tăng holding pressure
- Tăng holding time
Việc này giúp nhựa ép sát vào bề mặt khuôn, cải thiện độ bóng bề mặt.
3.2. Tăng nhiệt độ khuôn và nhiệt độ nhựa
Nhiệt độ cao hơn giúp:
- Nhựa chảy tốt hơn
- Truyền áp lực tốt hơn đến cuối dòng chảy
- Sao chép bề mặt khuôn tốt hơn
Ví dụ nhiệt độ khuôn khuyến nghị:
| Vật liệu | Nhiệt độ khuôn |
|---|---|
| Duracon (POM) | 60 – 80°C |
| Duranex (PBT) | 60 – 70°C |
| Fortron (PPS) | 130 – 150°C |
| Vectra (LCP) | 80 – 120°C |
3.3. Tối ưu thiết kế gate và điều kiện phun
Các cải tiến có thể thực hiện:
- Tăng kích thước gate
- Tăng tốc độ phun
- Sử dụng nhựa có độ chảy cao (High Flow Grade)
Điều này giúp nhựa điền đầy cavity nhanh và đều hơn, giảm nguy cơ tạo vùng mờ.
3.4. Kiểm tra và cải thiện hệ thống thoát khí (Venting)
Cần kiểm tra:
- Độ sâu rãnh vent
- Chiều rộng vent
- Vent có bị mold deposit bít kín hay không
Một phương pháp hiệu quả là:
- Thực hiện shot short shot
→ Quan sát dòng chảy nhựa thực tế trong khuôn.
4. Kết luận
Haze (sương mờ) là lỗi bề mặt phổ biến trong sản xuất ép nhựa, thường xuất hiện khi nhựa không ép sát hoàn toàn vào bề mặt khuôn.
Các nguyên nhân chính gồm:
- Jetting hoặc Cold Slug
- Khí bị giữ trong khuôn
- Áp lực phun hoặc áp lực giữ không đủ
Để khắc phục hiệu quả cần:
- Tăng áp lực giữ và thời gian giữ
- Tăng nhiệt độ khuôn và nhiệt độ nhựa
- Tối ưu gate và tốc độ phun
- Cải thiện hệ thống thoát khí của khuôn
Việc kiểm soát tốt các yếu tố này sẽ giúp cải thiện độ bóng bề mặt, giảm lỗi thẩm mỹ và nâng cao chất lượng sản phẩm ép nhựa.
Click để tham khảo thêm Lỗi Loang màu trên sản phẩm nhựa
Click đêr tham khảo thêm Xilanh trục vít Tanstar cho máy ép nhựa









