Tin tức
JETTING (PHUN TIA) TRONG ÉP NHỰA
Th4
JETTING (PHUN TIA) TRONG ÉP NHỰA: NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH KHẮC PHỤC HIỆU QUẢ
1. Jetting là gì?
Jetting (phun tia) là hiện tượng nhựa nóng chảy không bám sát bề mặt khuôn mà phun ra thành dạng tia tự do khi đi từ vùng hẹp (gate) vào vùng rộng (cavity).
Thay vì lan đều theo bề mặt khuôn, dòng nhựa “bắn” thẳng vào không gian rỗng, sau đó mới tiếp xúc khuôn → tạo ra các vết lượn sóng, vệt rắn giống “dòng chảy bị đông cứng”.
👉 Hiện tượng này thường bị nhầm với:
- Flow mark (vết lượn sóng)
- Haze (sương mờ)
Nhưng bản chất Jetting là do dòng chảy không bám khuôn ngay từ đầu.
2. Dấu hiệu nhận biết Jetting
Ngoại quan sản phẩm:
- Xuất hiện vệt cong, lượn sóng dạng “rắn bò”
- Bề mặt không đồng đều, có thể bóng – mờ xen kẽ
- Thường bắt đầu từ vị trí gate
Mô tả hình ảnh thực tế:
Hình 1: Jetting trên bề mặt sản phẩm
- Vệt nhựa uốn lượn rõ ràng
- Xuất phát từ cổng phun
Hình 2: Quá trình điền đầy khi xảy ra Jetting (short shot)
- Nhựa không lan đều
- Dòng chảy dạng tia xuyên qua cavity
Hình 3: Jetting do gate nhỏ
- Dòng nhựa phun mạnh như “tia nước áp lực cao”
3. Nguyên nhân gây Jetting
3.1. Kích thước gate quá nhỏ (Nguyên nhân chính)
- Gate nhỏ → áp suất tăng cao → tốc độ phun cực lớn
- Nhựa bị “bắn” vào cavity thay vì chảy bám khuôn
📌 Ví dụ thực tế:
Giống như đầu vòi nước:
- Đầu nhỏ → tia nước mạnh → bắn xa
- Đầu lớn → nước chảy êm
👉 Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây Jetting.
3.2. Tốc độ phun quá cao
- Tốc độ cao làm dòng nhựa mất kiểm soát
- Nhựa không kịp tiếp xúc và “dính” vào bề mặt khuôn
📌 Đặc biệt nguy hiểm khi:
- Gate nhỏ + tốc độ cao → Jetting rất nặng
3.3. Độ nhớt nhựa cao (chảy kém)
Nhựa khó chảy sẽ:
- Không “trải đều”
- Dễ tạo dòng tia
Nguyên nhân làm tăng độ nhớt:
- Nhiệt độ nhựa thấp
- Nhiệt độ khuôn thấp
- Vật liệu có độ nhớt cao (PA, PPS, LCP…)
3.4. Áp lực giữ thấp
- Áp lực giữ không đủ → không “ép” dòng nhựa bám vào khuôn
- Jetting trở nên rõ ràng hơn
4. Giải pháp khắc phục Jetting
4.1. Tối ưu thiết kế gate (quan trọng nhất)
- Tăng kích thước gate
- Thiết kế:
- Chiều rộng (a) lớn
- Chiều dài (b) ngắn
- Ưu tiên:
- Gate dạng fan (quạt)
- Gate có góc mở lớn
👉 Giúp dòng nhựa:
- Giảm tốc độ
- Lan đều theo bề mặt khuôn
4.2. Thay đổi vị trí gate
- Tránh phun trực tiếp vào vùng rỗng lớn
- Hướng dòng nhựa:
- Va vào thành khuôn trước
- Sau đó lan đều
📌 Giải pháp bổ sung:
- Thêm chốt (pin) hoặc vách chắn (wall) trước gate
→ phá tia nhựa → giảm Jetting
4.3. Giảm tốc độ phun (Injection speed)
- Không giảm toàn bộ
- Chỉ giảm tại giai đoạn:
👉 Nhựa đi qua gate
📌 Khuyến nghị:
- Sử dụng multi-stage injection (phun đa cấp)
4.4. Giảm độ nhớt nhựa
Cách thực hiện:
- Tăng nhiệt độ nhựa
- Tăng nhiệt độ khuôn
👉 Giúp:
- Nhựa chảy mượt
- Bám khuôn tốt hơn
4.5. Điều chỉnh áp lực giữ (Holding pressure)
- Tăng áp lực giữ để:
- Ép nhựa bám khuôn
- Làm mờ vết Jetting
📌 Giá trị tham khảo:
- POM (Duracon): 59 – 98 MPa
- PPS (Fortron): 39 – 69 MPa
- LCP (Vectra): 29 – 49 MPa
5. Kinh nghiệm thực tế xử lý Jetting
- 80% trường hợp → do gate quá nhỏ
- 15% → do tốc độ phun quá cao
- 5% → do vật liệu & nhiệt độ
👉 Thứ tự xử lý nên là:
- Kiểm tra gate
- Giảm tốc độ phun tại gate
- Tăng nhiệt độ nhựa/khuôn
- Điều chỉnh áp lực giữ
6. Tổng kết
Jetting là lỗi phổ biến nhưng dễ khắc phục nếu xác định đúng nguyên nhân.
🔑 Mấu chốt:
- Kiểm soát tốc độ dòng nhựa tại gate
- Thiết kế gate hợp lý
- Đảm bảo nhựa có độ chảy tốt
Click để tham khảo thêm Lỗi Loang màu trên sản phẩm nhựa
Click đêr tham khảo thêm Xilanh trục vít Tanstar cho máy ép nhựa
