SILVER MARK (TIA TRẮNG BẠC) TRONG ÉP NHỰA – NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH KHẮC PHỤC HIỆU QUẢ
1. Silver Mark là gì?
Silver Mark (tia trắng bạc) là hiện tượng xuất hiện các vệt trắng, vệt bạc hoặc vệt giống sợi trên bề mặt sản phẩm ép phun. Các vệt này thường chạy theo hướng dòng chảy của nhựa trong quá trình điền đầy khuôn.
Nguyên nhân chính của lỗi này là do khí, hơi ẩm hoặc không khí bị cuốn vào dòng nhựa nóng chảy. Khi nhựa được phun vào khuôn, các bọt khí này bị kéo dài theo dòng chảy và tạo thành vệt bạc trên bề mặt sản phẩm.
Silver Mark không chỉ ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ của sản phẩm nhựa mà trong một số trường hợp còn làm giảm độ bền cơ học của chi tiết.
2. Nguyên nhân hình thành Silver Mark
2.1 Nhựa bị phân hủy do nhiệt độ quá cao
Nhựa là vật liệu polymer dễ bị phân hủy khi nhiệt độ gia công vượt quá giới hạn cho phép. Khi phân hủy, nhựa sinh ra khí và tạo ra các vệt bạc trên bề mặt sản phẩm.
Ví dụ nhiệt độ gia công khuyến nghị của một số loại nhựa:
| Vật liệu | Nhiệt độ gia công |
|---|---|
| Duracon (POM) | 190 – 210°C |
| Duranex | 240 – 260°C |
| Fortron (PPS) | 300 – 330°C |
| Vectra (LCP) | 290 – 320°C |
Nếu nhiệt độ barrel hoặc nozzle quá cao, khả năng xuất hiện Silver Mark sẽ tăng đáng kể.
2.2 Không khí bị cuốn vào trong nhựa (Air Entrainment)
Khi tốc độ quay trục vít quá cao hoặc áp lực nạp nhựa (Back Pressure) quá thấp, không khí dễ bị trộn lẫn vào nhựa nóng chảy. Trong quá trình phun, các bọt khí này sẽ kéo dài và tạo thành vệt bạc trên bề mặt sản phẩm.
2.3 Nhựa chưa được sấy khô hoàn toàn
Đối với các loại nhựa hút ẩm mạnh như PA, PBT, PET, PC…, nếu sấy nhựa không đủ thời gian hoặc nhiệt độ, hơi ẩm còn lại sẽ bay hơi khi gia nhiệt và tạo ra khí.
Các bọt khí này sẽ xuất hiện trên bề mặt sản phẩm dưới dạng silver streak.
Ví dụ điều kiện sấy khuyến nghị:
| Vật liệu | Điều kiện sấy |
|---|---|
| Duracon | 120–130°C × 3 giờ |
| Duranex | 140°C × 3 giờ |
| Fortron | 140°C × 3 giờ |
| Vectra | 140°C × 3 giờ |
Sử dụng máy sấy hút ẩm (Dehumidifying Dryer) sẽ giúp giảm đáng kể lỗi này.
2.4 Rãnh thoát khí khuôn không đủ
Nếu venting của khuôn quá nhỏ hoặc bị tắc, khí trong lòng khuôn không thể thoát ra ngoài khi nhựa điền đầy. Khí bị nén lại sẽ tạo ra các vệt bạc trên bề mặt sản phẩm.
2.5 Lẫn tạp chất hoặc nhựa khác
Trong quá trình sản xuất, nếu trục vít và xy lanh không được vệ sinh kỹ, nhựa cũ hoặc nhựa khác có nhiệt độ phân hủy thấp có thể bị trộn lẫn vào vật liệu hiện tại.
Khi gia nhiệt, chúng phân hủy và sinh khí, gây ra lỗi Silver Mark.
3. Giải pháp khắc phục Silver Mark trong ép nhựa
3.1 Kiểm tra điều kiện nạp nhựa
- Giảm tốc độ quay trục vít nếu quá cao
- Tăng Back Pressure để giảm cuốn khí vào nhựa
- Điều chỉnh từ từ để tìm điều kiện tối ưu
3.2 Kiểm soát nhiệt độ nhựa
- Kiểm tra nhiệt độ barrel, nozzle và khuôn
- Đảm bảo nằm trong khoảng nhiệt độ khuyến nghị của vật liệu
3.3 Tăng hiệu quả sấy nhựa
- Sấy nhựa đúng nhiệt độ và thời gian tiêu chuẩn
- Sử dụng máy sấy hút ẩm để loại bỏ hơi ẩm tốt hơn
3.4 Vệ sinh hệ thống nhựa
- Thực hiện purging định kỳ
- Làm sạch trục vít và xy lanh khi thay đổi vật liệu
3.5 Cải thiện hệ thống thoát khí khuôn
- Kiểm tra và gia công thêm rãnh vent nếu cần
- Vệ sinh rãnh thoát khí để tránh bị tắc
✅ Kết luận
Silver Mark (tia trắng bạc) là một lỗi phổ biến trong quá trình ép phun nhựa, chủ yếu liên quan đến khí, hơi ẩm và điều kiện gia công không phù hợp. Việc kiểm soát tốt nhiệt độ nhựa, điều kiện sấy vật liệu, thông số máy và hệ thống thoát khí khuôn sẽ giúp giảm thiểu đáng kể lỗi này và nâng cao chất lượng sản phẩm ép nhựa.
Click để tham khảo thêm Lỗi Loang màu trên sản phẩm nhựa
Click đêr tham khảo thêm Xilanh trục vít Tanstar cho máy ép nhựa




