UNSTABLE METERING (QUÁ TRÌNH NẠP NHỰA KHÔNG ỔN ĐỊNH) TRONG ÉP NHỰA
1. Unstable Metering là gì?
Unstable Metering là hiện tượng quá trình nạp nhựa (plasticizing/metering) của trục vít không ổn định, khiến lượng nhựa chuẩn bị cho mỗi shot thay đổi bất thường.
Lỗi này thường gây ra:
- Shot không đồng đều
- Thời gian nạp nhựa thay đổi
- Trục vít hồi không ổn định
- Áp suất phun dao động
- Xuất hiện short shot ngẫu nhiên
- Chu kỳ máy không ổn định
2. Các dạng lỗi Unstable Metering
2.1. Không nạp nhựa (Never to Meter)
- Trục vít quay nhưng không hồi
- Không tạo cushion
- Máy báo lỗi metering timeout
2.2. Thời gian nạp kéo dài bất thường
- Shot bình thường nhưng đôi khi metering chậm
- Cycle time dao động
2.3. Short Shot ngẫu nhiên
- Một số shot thiếu nhựa
- Khối lượng shot thay đổi
3. Cơ chế hình thành lỗi
Trong quá trình nạp:
- Pellet phải được vít kéo về phía trước
- Nóng chảy dần
- Tạo melt đồng đều
Nếu pellet không di chuyển ổn định:
→ lượng melt mỗi shot thay đổi.
4. Nguyên nhân gây Unstable Metering
4.1. Tốc độ quay trục vít không phù hợp
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.
RPM quá thấp:
- Pellet không được kéo đủ
- Feeding yếu
RPM quá cao:
- Pellet quay theo vít
- Không tiến về phía trước
→ mất hiệu quả transport.
Dấu hiệu:
- Metering time dao động
- Screw hồi không đều
4.2. Back Pressure quá cao
Back pressure có tác dụng:
- Trộn melt
- Khử khí
Nhưng nếu quá cao:
- Cản trở pellet tiến lên
- Tăng lực nén
→ feeding không ổn định.
4.3. Nhiệt độ barrel không phù hợp
Zone feed quá nóng:
- Pellet mềm sớm
- Dính thành barrel
- Không transport tốt
Zone feed quá lạnh:
- Pellet khó nóng chảy
- Tăng ma sát
4.4. Feed Throat quá nóng
Đây là lỗi rất thường gặp.
Nếu throat nóng:
- Pellet mềm trước khi vào screw
- Bridging xảy ra
→ pellet không rơi đều.
4.5. Vật liệu có độ trượt cao
Một số resin chứa:
- Lubricant
- Silicone
- PTFE
→ Pellet quá trơn.
Kết quả:
- Screw không kéo được pellet
4.6. Nhựa tái sinh không đồng đều
Recycle thường có:
- Kích thước không chuẩn
- Powder nhiều
- Pellet méo
→ feeding dao động.
4.7. Powder trong nguyên liệu
Fine powder gây:
- Kẹt rãnh screw
- Cản trở transport
4.8. Screw thiết kế không phù hợp
Screw không đúng vật liệu:
- Compression ratio sai
- Feed section không phù hợp
4.9. Barrel hoặc Screw mòn
Khi mòn:
- Giảm lực kéo pellet
- Mất compression
4.10. Moisture cao
Pellet ẩm:
- Sinh hơi
- Feeding không đều
5. Dấu hiệu nhận biết trên máy
Quan sát thấy:
- Metering time dao động
- Screw position không ổn định
- Cushion thay đổi
- Shot weight lệch
- Áp suất phun thay đổi
6. Giải pháp xử lý Unstable Metering
6.1. Điều chỉnh Screw RPM
RPM khuyến nghị:
- 80–120 rpm
Tìm RPM tối ưu bằng test thực tế.
6.2. Giảm Back Pressure
Khuyến nghị:
- 2–10 bar
Giảm từng bước.
6.3. Tối ưu nhiệt độ barrel
Nguyên tắc:
Feed zone phải thấp hơn nozzle.
Ví dụ:
| Zone | Nhiệt độ |
|---|---|
| Feed | 180°C |
| Compression | 200°C |
| Metering | 220°C |
| Nozzle | 225°C |
6.4. Làm mát Feed Throat
Rất quan trọng.
Kiểm tra:
- Water cooling throat
- Nghẹt đường nước
6.5. Kiểm soát nhựa tái
Khuyến nghị:
- Tỷ lệ recycle ≤20%
- Loại bỏ powder
6.6. Sấy vật liệu đúng chuẩn
Theo datasheet resin.
6.7. Kiểm tra Screw & Barrel
Nếu worn:
- Rebuild screw
- Replace barrel
6.8. Đổi Screw Design
Đối với:
- PA
- PET
- TPU
- PC
7. Bảng nguyên nhân – giải pháp nhanh
| Nguyên nhân | Giải pháp |
|---|---|
| RPM sai | Điều chỉnh RPM |
| Back pressure cao | Giảm BP |
| Feed zone nóng | Giảm nhiệt |
| Feed throat nóng | Cooling throat |
| Pellet trơn | Đổi resin |
| Powder nhiều | Lọc nguyên liệu |
| Screw mòn | Repair screw |
| Recycle không đều | Chuẩn hóa pellet |
8. Điều kiện ép tham khảo
| Thông số | Giá trị |
|---|---|
| Screw RPM | 80–120 rpm |
| Back Pressure | 2–10 bar |
| Feed Temp | Thấp nhất |
| Throat Cooling | Luôn hoạt động |
9. Phân biệt Unstable Metering và Short Shot
| Tiêu chí | Unstable Metering | Short Shot |
|---|---|---|
| Bản chất | Nạp nhựa lỗi | Điền đầy lỗi |
| Xuất hiện | Random | Có quy luật |
| Screw recovery | Không ổn định | Bình thường |
| Cushion | Dao động | Ổn định |
10. Kết luận
Unstable Metering là lỗi nghiêm trọng ảnh hưởng trực tiếp đến độ ổn định sản xuất.
Nguyên nhân chính:
- Screw RPM không phù hợp
- Back pressure cao
- Feed throat nóng
- Pellet không ổn định
Giải pháp hiệu quả:
- Tối ưu RPM
- Giảm BP
- Cooling throat tốt
- Kiểm soát vật liệu
Kiểm soát tốt metering giúp:
- Shot ổn định
- Giảm short shot
- Tăng độ lặp lại sản phẩm
- Giảm scrap và downtime.
Click để tham khảo thêm Lỗi Loang màu trên sản phẩm nhựa
Click đêr tham khảo thêm Xilanh trục vít Tanstar cho máy ép nhựa

