SPRUE STICKING (TẮC SPRUE / DÍNH SPRUE) TRONG ÉP NHỰA

1. Sprue Sticking là gì?

Sprue Sticking là hiện tượng phần sprue (cuống phun) không tách khỏi bạc cuống phun (sprue bush) khi khuôn mở, dẫn đến:

• Sprue bị giữ lại ở fixed side
• Sprue không đi theo moving side
• Sprue bị gãy trong khuôn
• Máy không thể đóng khuôn cho chu kỳ tiếp theo
• Robot không lấy được sản phẩm

Đây là lỗi phổ biến trong ép phun sử dụng:

• Cold runner
• Sprue lớn
• Vật liệu độ co ngót thấp

---

2. Cơ chế hình thành lỗi Sprue Sticking

Trong quá trình ép:

• Sprue phải co rút nhẹ sau khi nguội
• Khi mở khuôn, sprue cần tách khỏi sprue bush
• Sprue lock sẽ kéo runner về moving side

Nếu:

• Sprue chưa đông cứng
• Sprue bị nén quá mức
• Góc côn sprue không đủ
• Ma sát cao

→ sprue bị giữ lại.

---

3. Dấu hiệu nhận biết lỗi Sprue Sticking

Biểu hiện thực tế:

• Sprue nằm lại fixed side
• Runner không rơi xuống
• Gãy cuống phun
• Khuôn mở nhưng sản phẩm không ra
• Alarm robot hoặc mold protection
• Có nhựa sót trong sprue bush

---

4. Nguyên nhân gây Sprue Sticking

---

4.1. Sprue chưa hóa rắn hoàn toàn

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.

Nếu sprue còn mềm:

• Độ bền thấp
• Dễ kéo giãn
• Không đủ cứng để tách

Điều kiện gây ra:

• Cooling time ngắn
• Mold temp cao
• Melt temp cao
• Sprue quá lớn

---

4.2. Holding Pressure quá cao

Sprue là vị trí chịu áp lực lớn nhất.

Khi packing cao:

• Sprue nở lớn
• Bám chặt sprue bush
• Tăng ma sát

Hậu quả:

• Khó tách khỏi fixed side

---

4.3. Taper Sprue quá nhỏ

Sprue bush cần có độ côn.

Nếu taper nhỏ:

• Không đủ lực thoát
• Ma sát tăng

Khuyến nghị:

• Sprue taper: 2–5°

---

4.4. Bề mặt Sprue Bush bị xước

Bề mặt rough:

• Tăng lực bám
• Gây khóa cơ học

Các nguyên nhân:

• Mòn khuôn
• Đánh bóng kém
• Cặn carbon

---

4.5. Sprue Lock yếu

Sprue lock có nhiệm vụ kéo sprue về moving side.

Nếu yếu:

• Sprue không giữ được
• Sprue nằm lại fixed side

---

4.6. Runner Lock quá mạnh

Runner lock quá sâu có thể:

• Giữ runner quá mạnh
• Gây kẹt sprue

---

4.7. Resin co ngót thấp

Một số vật liệu co ngót thấp dễ dính.

Dễ gặp ở:

• PC
• PMMA
• ABS
• Filled resin
• GF resin

---

4.8. Nozzle tiếp xúc quá lâu

Nếu nozzle ép sát lâu:

• Sprue vùng nozzle giữ nhiệt cao
• Khó đông đặc

---

5. Các vị trí dễ xảy ra Sprue Sticking

• Sprue bush
• Sprue cone
• Runner đầu vào
• Nozzle seat
• Sprue puller

---

6. Giải pháp xử lý Sprue Sticking

---

6.1. Tăng thời gian làm lạnh

Giải pháp hiệu quả nhất.

Tăng:

• Cooling time
• Gate freeze time

Giúp:

• Sprue đông hoàn toàn
• Tăng độ cứng

---

6.2. Giảm nhiệt độ khuôn

Giảm mold temp giúp:

• Sprue cứng nhanh
• Giảm bám dính

---

6.3. Giảm nhiệt độ melt

Giảm:

• Barrel temp
• Nozzle temp

---

6.4. Giảm Holding Pressure

Giảm:

• Packing pressure
• Holding time

Giúp:

• Sprue nhỏ hơn
• Ít bám hơn

---

6.5. Tăng taper Sprue Bush

Khuyến nghị:

• 2–5°

Giúp:

• Tự nhả sprue dễ hơn

---

6.6. Đánh bóng Sprue Bush

Polish giúp:

• Giảm roughness
• Giảm ma sát

---

6.7. Tăng hiệu quả Sprue Lock

Có thể:

• Tăng chiều sâu lock
• Tăng góc undercut
• Dùng Z-lock

---

6.8. Kiểm tra Runner Lock

Nếu quá mạnh:

• Giảm kích thước
• Giảm undercut

---

7. Bảng nguyên nhân – giải pháp nhanh

---

8. Điều kiện ép tham khảo

---

9. Phân biệt Sprue Sticking và Stringiness

---

10. Kết luận

Sprue Sticking là lỗi phổ biến trong ép nhựa liên quan đến việc sprue không thể tách khỏi khuôn.

Nguyên nhân chính:

• Sprue chưa hóa rắn
• Holding pressure cao
• Sprue taper nhỏ
• Thiết kế sprue lock chưa phù hợp

Giải pháp hiệu quả:

• Tăng cooling
• Giảm nhiệt
• Giảm packing
• Cải tiến sprue bush

Kiểm soát tốt lỗi này giúp:

• Giảm downtime
• Tăng tính ổn định máy
• Tránh kẹt khuôn
• Tăng tuổi thọ mold.