Tin tức
LỖI WAVING MARK (FLOW MARK) – VẾT LƯỢN SÓNG TRONG ÉP NHỰA
Th3
1. Waving Mark là gì?
Waving Mark (Flow Mark) là các vệt lượn sóng hoặc vân dòng chảy xuất hiện trên bề mặt sản phẩm nhựa, thường tập trung gần cổng phun (gate) hoặc dọc theo hướng dòng chảy của nhựa nóng chảy.
Những vết này có dạng đường gợn sóng, vân nhăn hoặc vân hình vòng cung, làm giảm tính thẩm mỹ của sản phẩm và đôi khi ảnh hưởng đến chất lượng bề mặt.
Đặc điểm nhận biết:
- Xuất hiện gần cổng phun hoặc đầu dòng chảy
- Có dạng vân lượn sóng hoặc vân vòng
- Thường thấy trên các sản phẩm ABS, PP, PS, PC
- Dễ xuất hiện ở sản phẩm thành mỏng hoặc khuôn nhiệt thấp
2. Nguyên nhân hình thành Waving Mark
Lỗi Flow Mark thường xảy ra khi dòng chảy nhựa trong khuôn không ổn định, làm cho lớp nhựa bề mặt đông cứng theo từng lớp tạo thành các vân sóng.
2.1 Tốc độ phun chậm (Slow Injection Speed)
Khi tốc độ phun thấp:
- Dòng nhựa không duy trì được trạng thái chảy ổn định
- Nhựa nóng chảy chảy từng lớp gián đoạn
- Lớp ngoài đông cứng trước khi dòng nhựa mới phủ lên
Kết quả là tạo ra vết lượn sóng trên bề mặt sản phẩm.
Ngoài ra nếu:
- Gate quá nhỏ
- Runner quá dài
→ tốc độ dòng chảy thực tế tại gate giảm → Flow mark dễ xuất hiện.
2.2 Nhiệt độ khuôn thấp (Low Mold Temperature)
Khi nhiệt độ khuôn thấp:
- Lớp nhựa tiếp xúc với khuôn đông cứng quá nhanh
- Dòng nhựa tiếp theo không hòa trộn tốt với lớp trước
- Tạo ra các vân dòng chảy rõ rệt
Điều này đặc biệt dễ xảy ra với:
- Nhựa PC
- Nhựa ABS
- Nhựa PMMA
2.3 Nhiệt độ nhựa thấp (Low Melt Temperature)
Nếu nhiệt độ nhựa trong xilanh thấp:
- Độ nhớt nhựa tăng
- Dòng chảy kém
- Nhựa khó lan đều trên bề mặt khuôn
→ hình thành flow mark hoặc dòng chảy không đều.
2.4 Thiết kế gate không hợp lý
Gate có ảnh hưởng rất lớn tới dòng chảy.
Các trường hợp dễ gây flow mark:
- Gate quá nhỏ
- Gate đặt lệch hướng dòng chảy
- Gate dạng pin gate cho sản phẩm lớn
- Gate đặt tại vùng thành dày
Điều này làm:
- tốc độ dòng chảy thay đổi đột ngột
- dòng nhựa bị xoáy hoặc chảy rối
2.5 Áp suất phun không đủ
Áp suất phun thấp gây:
- nhựa không được đẩy mạnh vào lòng khuôn
- dòng chảy giảm động năng
→ dễ xuất hiện vết lượn sóng.
2.6 Khả năng thoát khí kém (Poor Venting)
Nếu khuôn thoát khí kém:
- khí bị nén trong lòng khuôn
- dòng chảy bị cản trở
→ dòng nhựa dao động → tạo flow mark.
3. Giải pháp khắc phục Waving Mark
3.1 Tăng tốc độ phun
Đây là giải pháp hiệu quả nhất.
Tăng tốc độ phun giúp:
- dòng nhựa điền đầy nhanh
- giảm hiện tượng đông cứng từng lớp
- bề mặt nhựa phủ đều hơn
Khuyến nghị:
- tăng injection speed 10 – 30%
- dùng profile tốc độ phun nhiều giai đoạn
3.2 Tăng nhiệt độ khuôn
Việc tăng nhiệt độ khuôn giúp:
- làm chậm quá trình đông đặc bề mặt
- giúp dòng nhựa lan đều hơn
Thông thường có thể tăng:
- +5 – 15°C tùy loại nhựa
Ví dụ:
| Nhựa | Nhiệt khuôn đề xuất |
|---|---|
| ABS | 60 – 80°C |
| PC | 80 – 120°C |
| PP | 40 – 60°C |
3.3 Tăng nhiệt độ nhựa
Nếu nhựa quá đặc:
- tăng melt temperature
Ví dụ:
| Nhựa | Nhiệt nhựa |
|---|---|
| ABS | 220 – 260°C |
| PC | 280 – 320°C |
| PP | 200 – 240°C |
Lưu ý:
Không tăng quá cao để tránh cháy nhựa hoặc bạc màu.
3.4 Tối ưu thiết kế gate
Các cải tiến nên áp dụng:
- tăng kích thước gate
- chuyển pin gate → edge gate
- đặt gate tại vùng dòng chảy chính
Điều này giúp:
- dòng nhựa ổn định hơn
- giảm dao động dòng chảy
3.5 Cải thiện hệ thống thoát khí
Gia công thêm venting slot tại:
- cuối dòng chảy
- góc khuôn
- vùng dễ bẫy khí
Kích thước vent phổ biến:
- 0.02 – 0.05 mm
3.6 Tối ưu thiết kế sản phẩm
Một số thiết kế sản phẩm dễ gây flow mark:
- thay đổi độ dày đột ngột
- thành quá mỏng
- bề mặt lớn
Giải pháp:
- thiết kế độ dày thành đồng đều
- giảm chênh lệch thickness
4. Bảng tổng hợp nguyên nhân và giải pháp
| Nguyên nhân | Giải pháp |
|---|---|
| Tốc độ phun chậm | Tăng injection speed |
| Nhiệt khuôn thấp | Tăng mold temperature |
| Nhiệt nhựa thấp | Tăng melt temperature |
| Gate quá nhỏ | Tăng kích thước gate |
| Áp suất phun thấp | Tăng injection pressure |
| Thoát khí kém | Thêm vent khuôn |
5. Kết luận
Waving Mark (Flow Mark) là một lỗi bề mặt khá phổ biến trong sản xuất ép nhựa, đặc biệt với các sản phẩm có bề mặt thẩm mỹ cao.
Nguyên nhân chính thường liên quan đến:
- tốc độ phun
- nhiệt độ khuôn
- thiết kế gate
- điều kiện dòng chảy
Việc tối ưu thông số ép và thiết kế khuôn hợp lý sẽ giúp giảm đáng kể hiện tượng flow mark, nâng cao chất lượng bề mặt sản phẩm và tỷ lệ đạt (yield) trong sản xuất.
Click để tham khảo thêm Lỗi Loang màu trên sản phẩm nhựa
Click đêr tham khảo thêm Xilanh trục vít Tanstar cho máy ép nhựa
